Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego

Publikacji

Badacze WKL na Białorusi

By

Siarhiej Marozau, Współcześni białoruscy badacze historii Wielkiego Księstwa Litewskiego: przewodnik biobibliograficzny, Grodno-Kowno, 2022.

W przewodniku pod jedną okładką zebrano informację biograficzną i bibliograficzną o tych przedstawicielach intelektualistów z Republiki Białoruś, którzy w latach 1991-2022 wykazali się w badaniach oraz popularyzacji dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego, oraz ówczesnej Białorusi (XIII-XVIII wiek). Przewodnik zawiera 172 biogramy historyków, archiwistów, archeologów, kulturologów, filologów, filozofów, kartografów, krajoznawców, literatów, dziennikarzy autorów stron internetowych, dla których tematyka Wielkiego Księstwa Litewskiego stanowi główne pole badań, lub ważny kierunek pracy w naukowej, literackiej i publicystycznej.

Praca została napisana z myślą o naukowcach, studentach, pisarzach, artystach, pracownikach archiwów i muzeów, oraz wszystkich, którzy interesują się historią i dziedzictwem Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Polityka historyczna Białorusi. Monitoring.

By

Monitoring jest przygotowywany w ramach wspólnego projektu Instytutu „Palityčnaja Sfera“ oraz Instytutu Wielkiego Księstwa Litewskiego. Głównym źródłem jest białoruska prasa rządowa oraz pozarządowa. W ramach monitoringu analizowane są teksty, które łączą przeszłość z aktualną sytuacją społeczno-polityczną oraz polityką państwa. Teksty prasowe są analizowane w szerszym kontekście analitycznym w celu zrozumienia tendencji w polityce historycznej, możliwości i ograniczeń kreowania polityki pamięci na Białorusi.

The project is financed by the funds of the Development Cooperation and Democracy Promotion Programme

Czerwiec – Październik 2021

Listopad 2021 – Styczeń 2022

Luty – Kwiecień 2022

Maj – Lipiec 2022

Sierpień –Październik 2022

Logotyp – symbol współpracy litewsko-białoruskiej

By

Logotyp symbolizuje trwającą ponad siedemset lat współpracę obu narodów – od czasów Wielkiego Księstwa Litewskiego do ostatnich wydarzeń związanych z białoruską rewolucją.

Najważniejszym symbolem łączącym Litwinów i Białorusinów jest Pogoń. Logotyp przedstawia lekko stylizowane tarcze białoruskich i litewskich jeźdźców. Krzyże na tarczach to główny szczegół, nadający każdemu z nich tożsamość narodową. W litewskim herbie widzimy podwójny krzyż jagielloński, związany z rządzącą Wielkim Księstwem Litewskim dynastią Giedyminowiczów-Jagiellonów oraz międzywojenną Republiką Litewską. W białoruskim — krzyż Św. Eufrozyny z Połocka, stworzony w XII wieku i symbolizujący wielowiekową państwowość białoruską.

Logo stworzył białoruski projektant Uładzimir Cesler (Уладзімір Цэслер).

Logo może być swobodnie używane w Internecie i prasie przez każdego, kto prowadzi działalność związaną ze współpracą litewsko-białoruską.

Ściągnij plik: kolorowy png, cdr; czarno-biały jpg, cdr.

The project is financed by the funds of the Development Cooperation and Democracy Promotion Programme

Prezentacje książki o historii Białorusi w Kownie i Wilnie

By

Prezentacja książki „Historia Białorusi” Rūstisa Kamuntavičiusa odbędzie się 15 października, o godzinie 17, w Bibliotece-Muzeum Prezydenta Valdasa Adamkusa w Kownie oraz 16 grudnia, o godzinie 17 w Litewskiej Bibliotece Narodowej im. Martynasa Mažvydasa w Wilnie.
Do tej pory nie powstała żadna synteza na temat historii Białorusi napisana przez litewskich historyków. Więcej, nie ma nawet tłumaczeń zagranicznych autorów na język litewski. Taka sytuacja miała miejsce pomimo faktu, że przodkowie współczesnych Litwinów i Białorusinów żyli od XIII wieku w jednym państwie — Wielkim Księstwie Litewskim. Narody zostały rozdzielone po raz pierwszy dopiero po pierwszej wojnie światowej i trwało to do drugiej wojny światowej. Podział polityczny po raz drugi nastąpił po 1990 roku i trwa do dzisiaj. Pacząc z perspektywy czasu, żaden inny sąsiedni naród – ani Łotysze, ani Polacy, ani Rosjanie – nie mają aż tak długo trwającej wspólnej historii.
Niniejsza książka nie została napisana z zastosowaniem zasady „jak było na prawdę”, wymieniając wydarzenia i procesy z przeszłości. Celem książki jest porównanie poglądów strony litewskiej i białoruskiej na tę samą historię czasów Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dlaczego ich opowieści się różnią? Co zdecydowało o tym, że „prawdy” na Litwie i na Białorusi się różnią. Jaki wpływ ma ta różnica na procesy kształcenia oraz współpracę międzynarodową? Szczególne miejsce w książce zajmuje analiza dróg historycznych obydwu narodów w XIX oraz w XX wieku – jakie były wspólne punkty na tych drogach i jak pojawiały i rozwijały się różnice?
Historia Białorusi została w książce opowiedziana przez litewski pryzmat oraz kontekst historyczny.

Pierwszy numer Rocznika Instytutu Wielkiego Księstwa Litewskiego

By

W kwietniu 2021 roku ukazał się pierwszy numer Rocznika Instytutu WXL. Czasopismo wydawane jest w języku angielskim. Redaktor naczelny — prof. Przemysław Dąbrowski (Polska), zastępcy: dr Andrej Kazakiewicz (Białoruś), dr Rūstis Kamuntavičius (Litwa) i Tomasz Mikoajczewski (Polska). Radę naukową tworzą: prof. dr hab. Dariusz Szpoper (Polska), prof. Rimantas Miknys (Litwa); prof. Aliaksander Smalianczuk (Białoruś); prof. Igor Tsependa; (Ukraina); prof. Ēriks Jēkabsons (Łotwa).

Autorami tekstów, które ukazały się w pierwszym numerze, są badacze z Polski, Litwy, Ukrainy, Danii oraz Włoch. Opublikowano artykuły naukowe poświęcone historii prawa i sztuki Litwy, a także zagadnieniom pamięci, prawa oraz ekonomiki.

Publikacja Instytutu WXL o Pożajściu

By

W 2019 roku ukazała się publikacja Instytutu WXL pt. „Pożajście: zobaczyć i zrozumieć” („Pažaislis: pamatyti ir suprasti“) autorstwa Rūstisa Kamuntavičiusa. Pożajście to najdoskonalsze dzieło sztuki, jakie powstało na ziemiach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Publikacja daje odpowiedź na pytania, które konkretnie elementy zespołu klasztornego są ważne, dlaczego są za takie uważane i jak je można rozpoznać. Jakie symbole i znaczenia zostały zakodowane w rozwiązaniach architektonicznych i artystycznych. Na koniec, dlaczego te elementy doskonałego piękna zostały rozłożone tak, aby nie można było ich łatwo dostrzec.

Więcej informacji.