Rūstis Kamuntavičius

Coroczne seminarium ekspertów ds. stosunków litewsko-białoruskich to międzynarodowe spotkaniepoświęconw pogłębionej analizie stosunków między państwami. Pierwsze seminarium odbyło się 19–20 marca 2026 r. w Wilnie, w Litewskiej Narodowej Bibliotece im. Martynasa Mažvydasa. Dyskusje prowadzone były zgodnie z zasadami Chatham House, umożliwiającymi omawianie wypowiedzi bez wskazywania źródła, co zapewnia otwartość.

Organizatorami wydarzenia byli  Uniwersytet Witolda Wielkiego, Instytut „Polityczna Sfera”, Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego, Instytut Historii Litwy, biuro Fundacja Konrada Adenauera na Białorusi oraz Białoruski Instytut Historii Publicznej.

Pierwszego dnia (19 marca) w Przestrzeni Państwowości odbyło się pięć paneli dyskusyjnych w językach angielskim i rosyjskim: przegląd stosunków litewsko-białoruskich w latach 2020–2025, tendencje migracyjne, „litwinizm” w mediach, opinia publiczna Litwy na temat Białorusinów oraz szersza dyskusja regionalna poświęcona stosunkom Łotwy i Białorusi.

Drugiego dnia (20 marca) w Sali Konferencyjnej oraz w Instytucie Historii Litwy zaprezentowano badania socjologiczne, kwestie dziedzictwa oraz koncepcję litewsko-białoruskiej społecznej komisji historycznej.

Program seminarium.

Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego, wspólnie z partnerami z Litwy, Niemiec i Polski, zorganizował dwunasty Kongres Badań nad Białorusią, który odbył się w Berlinie w dniach 25–27 września 2025 r. Głównym partnerem był Uniwersytet Humboldta (Humboldt-Universität zu Berlin). W wydarzeniu wzięło udział około 500 uczestników z całego świata. Odbyło się kilkadziesiąt sesji, w których poruszano tematy z zakresu nauk humanistycznych i społecznych. Tradycyjnie wręczono nagrody Kongresu za publikacje naukowe o tematyce białoruskiej.

Kongres jest jedynym miejscem na świecie, gdzie od 2011 r. najbardziej reprezentatywna część białoruskich elit akademickich i publicznych może swobodnie i niezależnie od wpływów Białorusi i innych państw dyskutować o historii, polityce, społeczeństwie i kulturze Białorusi.

Więcej o Kongresie w Berlinie.

Wydział Nauk Politycznych i Dyplomacji Uniwersytetu Witolda Wielkiego, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego, Biblioteka Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej i Instytut Polski w Wilnie zapraszają na międzynarodową konferencję naukową „Początki sowietologii: Instytut Naukowo – Badawczy Europy Wschodniej w Wilnie (1930 – 1939), idee – ludzie — dziedzictwo (z okazji 90-lecia powołania)”, która odbędzie się w Wilnie, w dniach 26 – 27 lutego 2020 roku. Udział w konferencji wezmą wybitni naukowcy z Polski i Litwy: Tadeusz Bujnicki, Adam Eberhardt, Marek Kornat, Šarūnas Liekis, Danuta Malicka, Jan Malicki, Rimantas Miknys, Tomas Venclova i Leszek Zasztowt.

Konferencja odbędzie się w dwóch placówkach. Obrady rozpoczną się 26 lutego, o godz. 13.00, w Ambasadzie Rzeczpospolitej Polskiej (ul. Švento Jono 3). Referat inauguracyjny pt. „Polska wobec Sowietów w latach 1918 – 1939” wygłosi wybitny polski historyk i politolog prof. Wojciech Materski (Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk). Nastąpi debata pt. „Początki sowietologii, jej rozwój, stan obecny i perspektywy” w językach polskim i litewskich z tłumaczeniem symultanicznym. Wstęp wolny pod warunkiem uprzedniej rejestracji. Rejestracja jest otwarta do 20 lutego. Pod adresem elektronicznym [email protected]. należy podać imię, nazwisko i instytucję delegującą; przy wstępie do ambasady prośba o przedstawienie dowodu tożsamości – wstęp na teren placówki bez ważnego dokumentu jest niemożliwy. Uwaga: liczba miejsc ograniczona.

Następnego dnia, 27 lutego, obrady konferencji zostaną przeniesione w symboliczne miejsce – do Biblioteki Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich (ul. Žygimantų 1), gdzie w okresie międzywojennym mieścił się Instytut Naukowo – Badawczy Europy Wschodniej i Szkoła Nauk Politycznych. Początek obrad – godz. 9.00. Wstęp wolny, obrady w językach polskim i litewskim, bez tłumaczenia ustnego. Uczestnikom konferencji zostaną udostępnione tłumaczenia referatów w formie wydruków.

Program